Z dniem 1 stycznia 2013 r. wejdzie w 偶ycie ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych oraz niekt贸rych innych ustaw (Dz. U. z 6 czerwca 2012 r. poz. 637), kt贸ra, poprzez art. 3, wprowadzi zmiany do ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spo艂ecznym rolnik贸w (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z p贸藕n. zm.).
Zmiany te polegaj膮 na:
-
podwy偶szaniu i sukcesywnym zr贸wnaniu wieku emerytalnego dla kobiet oraz m臋偶czyzn (art. 19 ust. 1 pkt 1, ust. 1a i 1b),
-
ograniczeniu mo偶liwo艣ci skorzystania z emerytur rolniczych z art. 19 ust. 2, czyli tzw. emerytur „wcze艣niejszych” (art. 19 ust. 2a, art. 26 ust. 3),
-
wprowadzeniu mo偶liwo艣ci przej艣cia na cz臋艣ciow膮 emerytur臋 rolnicz膮 (art. 19a),
-
wprowadzeniu okresowej emerytury rolniczej (art. 15 ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS…),
-
zmianie niekt贸rych zasad wyp艂aty cz臋艣ci uzupe艂niaj膮cej emerytury lub renty rolniczej (art. 22 ust. 1 oraz art. 28 ust. 11 i 12).
Podwy偶szanie i zr贸wnanie wieku emerytalnego
Podwy偶szanie wieku emerytalnego zacznie si臋 od roku 2013 i b臋dzie przebiega艂o stopniowo. Obejmie kobiety urodzone po dniu 31 grudnia 1952 r. i m臋偶czyzn urodzonych po dniu 31 grudnia 1947 r.
Pe艂nym wiekiem emerytalnym wynosz膮cym 67 lat b臋d膮 musia艂y legitymowa膰 si臋 kobiety urodzone po dniu 30 wrze艣nia 1973 r. (maj膮ce obecnie 39 lat) i m臋偶czy藕ni urodzeni po dniu 30 wrze艣nia 1953 r. (maj膮cy obecnie 59 lat).
Docelowe 67 lat zostanie osi膮gni臋te w przypadku m臋偶czyzn w 2020 r. a w przypadku kobiet w 2040 r., a wi臋c odpowiednio po 7 i 27 latach od pocz膮tku podnoszenia wieku emerytalnego.
Przyk艂ad Na podstawie przepis贸w obowi膮zuj膮cych do 31 grudnia 2012 r. kobieta, ur. w styczniu 1955 r., mog艂aby ubiega膰 si臋 o emerytur臋 rolnicz膮 w styczniu 2015 r. (uko艅czy w贸wczas 60 lat). Po wprowadzeniu zmian od 1 stycznia 2013 r. wymagany wiek emerytalny dla takiej kobiety wyniesie 60 lat i 9 miesi臋cy. A zatem kobieta ta b臋dzie mog艂a ubiega膰 si臋 o emerytur臋 rolnicz膮 dopiero w pa藕dzierniku 2015 r.
Ograniczenie uzyskania emerytury rolniczej
Emerytury z art. 19 ust. 2, tzw. emerytury „wcze艣niejsze” b臋d膮 przyznawane tylko rolnikom, kt贸rzy do dnia 31 grudnia 2017 r. uko艅cz膮 wiek 55 lat – kobieta lub 60 lat – m臋偶czyzna, b臋d膮 legitymowa膰 si臋 okresem co najmniej 30 lat podlegania wy艂膮cznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i zaprzestan膮 prowadzenia dzia艂alno艣ci rolniczej.
Z emerytur tych b臋d膮 mog艂y skorzysta膰 wy艂膮cznie:
Wyd艂u偶enie wieku emerytalnego i pozostawienie wieku wymaganego do wcze艣niejszej emerytury na dotychczasowym poziomie spowoduje obni偶enie wysoko艣ci cz臋艣ci uzupe艂niaj膮cej emerytury rolniczej „wcze艣niejszej”. 艢wiadczenie to b臋dzie obni偶ane po 5% emerytury podstawowej za ka偶dy rok dziel膮cy uprawnionego od wieku emerytalnego i, jak dotychczas, b臋dzie podwy偶szane o 5% po osi膮gni臋ciu kolejnego roku 偶ycia.
Przyk艂ad W styczniu 2013 r. kobieta, ur. 1 stycznia 1958 r., spe艂ni艂a warunki do emerytury rolniczej „wcze艣niejszej” (uko艅czy艂a 55 lat, posiada艂a 30 lat ubezpieczenia rolniczego i zaprzesta艂a prowadzenia dzia艂alno艣ci rolniczej). Wysoko艣膰 cz臋艣ci uzupe艂niaj膮cej emerytury rolniczej zostanie obni偶ona za 6 pe艂nych lat, poniewa偶 w wyniku wyd艂u偶enia wiek emerytalny dla tej kobiety to 61 lat i 9 miesi臋cy (61 lat – 55 lat).
Za ka偶dy rok dziel膮cy kobiet臋 od wieku emerytalnego cz臋艣膰 uzupe艂niaj膮ca zostanie zmniejszona o 5% emerytury podstawowej, czyli 艂膮cznie o 30% emerytury podstawowej. Po up艂ywie ka偶dego kolejnego roku 偶ycia cz臋艣膰 uzupe艂niaj膮ca b臋dzie podwy偶szana o 5% emerytury podstawowej – zgodnie z podanymi zasadami:
od 01.01.2013 r. – zmniejszenie o 30%,
od 01.01.2014 r. – zmniejszenie o 25%,
od 01.01.2015 r. – zmniejszenie o 20%,
od 01.01.2016 r. – zmniejszenie o 15%,
od 01.01.2017 r. – zmniejszenie o 10%,
od 01.01.2018 r. – zmniejszenie o 5%,
od 01.01.2019 r. – zmniejszenie o 0%.
Cz臋艣ciowa emerytura rolnicza
O emerytur臋 cz臋艣ciow膮 b臋d膮 mogli ubiega膰 si臋 ubezpieczeni (rolnicy, domownicy), tj:
-
kobiety, kt贸re osi膮gn臋艂y wiek 62 lata i maj膮 co najmniej 35 letni okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,
-
m臋偶czy藕ni, kt贸rzy osi膮gn臋li wiek 65 lat i posiadaj膮 co najmniej 40 letni okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Wysoko艣膰 cz臋艣ciowej emerytury rolniczej b臋dzie wynosi膰 50% kwoty emerytury rolniczej ustalonej na og贸lnych zasadach i nie b臋dzie podlega膰 podwy偶szeniu do kwoty emerytury podstawowej. Wysoko艣膰 tego 艣wiadczenia nie b臋dzie zmniejszana, mimo 偶e emeryt b臋dzie prowadzi艂 dzia艂alno艣膰 rolnicz膮.
Emerytura cz臋艣ciowa nie b臋dzie r贸wnie偶 zmniejszana ani zawieszana, gdy emeryt b臋dzie osi膮ga艂 przychody z tytu艂u dzia艂alno艣ci pozarolniczej podlegaj膮cej ubezpieczeniu spo艂ecznemu (np. z tytu艂u zatrudnienia).
Przy cz臋艣ciowej emeryturze rolniczej b臋d膮 wyp艂acane te wszystkie dodatki, kt贸re s膮 przyznawane, na podstawie odr臋bnych przepis贸w, emerytom, kt贸rzy osi膮gn臋li powszechny wiek emerytalny.
Z chwil膮 osi膮gni臋cia wieku emerytalnego przez osob臋 uprawnion膮 cz臋艣ciowa emerytura rolnicza zostanie z urz臋du zamieniona na emerytur臋 rolnicz膮 i w贸wczas cz臋艣膰 uzupe艂niaj膮ca emerytury rolniczej mo偶e ulec zawieszeniu, je偶eli emeryt nie zaprzesta艂 prowadzenia dzia艂alno艣ci rolniczej.
Emerytura cz臋艣ciowa b臋dzie dost臋pna dla kobiet od 2021 r. (urodzonych po 1958 r.) oraz dla m臋偶czyzn od 2013 r. (urodzonych po 1947 r.).
Post臋powanie o przyznanie cz臋艣ciowej emerytury rolniczej wszczyna si臋 na podstawie wniosku, z艂o偶onego przez osob臋 zainteresowan膮 na takich samych zasadach, jak w przypadku emerytury rolniczej w pe艂nym wieku emerytalnym.
Okresowa emerytura rolnicza
Osobom, kt贸rym up艂yn膮艂 okres, na jaki zosta艂a im przyznana renta strukturalna przez Agencj臋 Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a kt贸re nie osi膮gn臋艂y jeszcze wieku emerytalnego, b臋dzie przys艂ugiwa艂a okresowa emerytura rolnicza do dnia osi膮gni臋cia tego wieku.
Emerytura okresowa b臋dzie przys艂ugiwa艂a w wysoko艣ci emerytury podstawowej – bez wzgl臋du na posiadany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Do okresowej emerytury rolniczej b臋d膮 stosowane odpowiednio przepisy ustawy dotycz膮ce emerytury rolniczej.
Okresowa emerytura rolnicza b臋dzie podlega膰 zawieszeniu (w odpowiedniej cz臋艣ci), je偶eli emeryt nie zaprzestanie prowadzenia dzia艂alno艣ci rolniczej w rozumieniu ustawy oraz zmniejszeniu, je偶eli osi膮gnie przychody z tytu艂u dzia艂alno艣ci pozarolniczej podlegaj膮cej ubezpieczeniu spo艂ecznemu w wysoko艣ci powoduj膮cej zmniejszenie 艣wiadczenia.
Przy emeryturze okresowej b臋d膮 wyp艂acane dodatki przyznane na podstawie odr臋bnych przepis贸w.
Osoba zainteresowana, kt贸ra utraci prawo do renty strukturalnej, a kt贸ra nie osi膮gn臋艂a wieku emerytalnego, powinna zwr贸ci膰 si臋 do Oddzia艂u Regionalnego lub Plac贸wki Terenowej KRUS, w艂a艣ciwych ze wzgl臋du na miejsce zamieszkania, z wnioskiem o przyznanie prawa do okresowej emerytury rolniczej. Do wniosku powinna do艂膮czy膰 kopi臋 decyzji ARiMR przyznaj膮cej rent臋 strukturaln膮.
Z chwil膮 osi膮gni臋cia wieku emerytalnego okresowa emerytura rolnicza zostanie z urz臋du zamieniona na emerytur臋 rolnicz膮, je偶eli uprawniony do emerytury okresowej b臋dzie legitymowa艂 si臋 co najmniej 25 letnim okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
Nowe rozwi膮zania w zakresie wyp艂aty emerytur i rent rolniczych
Osoby uprawnione do okresowej renty rolniczej z tytu艂u niezdolno艣ci do pracy b臋d膮 mog艂y podejmowa膰, w czasie pobierania tego 艣wiadczenia, inn膮 dzia艂alno艣膰 nie zwi膮zan膮 z rolnictwem, podlegaj膮c膮 ubezpieczeniu spo艂ecznemu, nie trac膮c prawa do tej renty.
W zale偶no艣ci od uzyskanego przychodu 艣wiadczenie b臋dzie ulega艂o zmniejszeniu (zawieszeniu) na zasadach wynikaj膮cych z przepis贸w obowi膮zuj膮cych w systemie powszechnym.
mo偶liwo艣膰 uzyskania pe艂nej emerytury lub renty w przypadku prowadzenia przez rencist臋 lub emeryta, w pe艂nym wieku emerytalnym, dzia艂alno艣ci rolniczej z ma艂偶onkiem, kt贸ry podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy
Zar贸wno rencista, jak i emeryt, z wyj膮tkiem os贸b uprawnionych do emerytury wcze艣niejszej lub okresowej, b臋d膮 mogli prowadzi膰 dzia艂alno艣膰 rolnicz膮 bez zawieszania wyp艂aty cz臋艣ci uzupe艂niaj膮cej tego 艣wiadczenia, je偶eli ma艂偶onek emeryta/rencisty b臋dzie podlega艂 ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy.
pozyskana za po艣rednictwem OR KRUS w Bydgoszczy |